Beeld van de Stad

Beeld van_een_stad_700x330

Op zaterdag 29 september start de expositie Beeld van een Stad in het Stedelijk Museum Kampen.

Kampen staat bekend om haar fraaie langgerekte IJsselfront. Tal van kunstenaars hebben zich dan ook laten verleiden om de stad vanaf de overzijde van de rivier te verbeelden. Door de eeuwen heen zie je weliswaar veranderingen in dat IJsselfront, maar tot op de dag van vandaag blijft ‘Kampen gezien vanaf de overzijde van de rivier’, een geliefd thema bij kunstenaars van alle tijden. (Afb. 1)

Veel zeldzamer zijn de keren dat Kampen vanaf de landzijde wordt geschilderd. Het schilderij ‘IJsvermaak buiten de muren van Kampen’ van Hendrick Avercamp (1585-1634) is daarvan een voorbeeld. Het is bovendien één van de oudste werken op de expositie. Topografische items spelen op de schilderijen van Avercamp zelden een rol van betekenis, maar dit ijsgezicht uit ca. 1615 is daar een uitzondering op. We kijken vanaf de Cellesbroeksweg uit op de onder water gelopen en bevroren stadsweiden aan de westzijde van de stad. Rechts is de Kamper stadsmuur met in de verte de Broederpoort zichtbaar. (Afb. 2)

Naast de grote stadsaanzichten (zelfs een werk van drie meter lengte!) worden vooral werken geëxposeerd die een stukje van het centrum van de stad tot onderwerp hebben. Deze doorkijkjes laten soms zien dat bepaalde stadsdelen compleet veranderd zijn in de loop der tijd en daarmee niet meer herkenbaar voor ons. Andere werken tonen weer plekken die de tand des tijd met succes hebben doorstaan, waardoor zij juíst zeer herkenbaar zijn in het huidige stadsbeeld. Spannend zijn ook de locaties die kleine veranderingen hebben ondergaan. Zij werken als een soort zoekplaatje voor de kijker.
Het schilderij ‘Het Burgerweeshuis aan de Vloeddijk’ van Henk Kosters (1890-1959) uit 1926, toont nog weer een ander beeld. We zien een vleugel van het oude Brigittenklooster dat sinds de 17e eeuw in gebruik was als armenweeshuis. (Afb. 3) Kosters schilderde het naar voorbeeld van een foto of schilderij, want het afgebeelde weeshuis werd in 1890 afgebroken om plaats te maken voor nieuwbouw. Nadat de nieuwbouw later meer dan een halve eeuw dienst had gedaan als kazerne en ook nog enige tijd de Academie voor Woord en Gebaar huisvestte, biedt het na een grondige verbouwing sinds 2002 onderdak aan Quintus – Centrum voor Kunsteducatie. Aan de wezen herinnert nog steeds het naastgelegen – en inmiddels fraai gerestaureerde – weeshuispoortje uit 1627.

Deze expositie geeft de bezoeker een indruk van hoe kunstenaars vanaf de 17e eeuw tot op de dag van vandaag de stad Kampen met penseel en/of pen op hout, doek of papier hebben vastgelegd. (Afb. 4) Naast werken van voor het grote publiek soms minder bekende lokale en regionale kunstenaars (sommigen nog maar zelden getoond), worden ook werken van bekende kunstenaars als Hendrick Avercamp (1585-1634), Abraham Beerstraaten (1643 - na1666) en Cornelis Pronk (1691-1759) geëxposeerd.
Maar ook voor hedendaagse - al dan niet in Kampen woonachtige kunstenaars - is het historische centrum van de stad nog steeds onderwerp van hun werk. Zo is er werk te zien van Hans van der Horst (1941), Frans Schot (1948), Hans Versfelt (1968) en Sjaak Kaashoek (1961). Van de laatstgenoemde onder meer een verrassend recente kijk op Kampen: (afbeelding voorzijde) we kijken over de stad vanuit een torenraam van de Koornmarktspoort. Duidelijke herkenningspunten zijn de Nieuwe Toren, de toren van de Buitenkerk en uiterst rechts een deel van de IJsselbrug.

Behalve dat de tijdelijke tentoonstelling geheel en al gewijd is aan stadsgezichten zijn ook in de permanente presentaties van het museum topografische werken te zien, onder andere van Claes Bellekin (1620 – na 1675), Barent Avercamp (1612-1679), Jan Jacob Fels (1817-1883), Cornelis Springer (1817-1891) en François Graafland (1879-1939).


Voor deze expositie werd niet alleen geput uit de eigen collecte; er zijn ook bruiklenen uit het SNS Historisch Centrum/Frans Walkate Archief, het Stadsarchief Kampen en van diverse particulieren te zien.

website realisatie: nmedia ict