Nicolas Dings

 Nicolas Dings 700x330

NICOLAS DINGS

Op zaterdag 24 januari 2015 gaat in het Stedelijk Museum Kampen een expositie van start met werk van Nicolas Dings onder de titel: 'Memory of de kunst van het vergeten'.

Er hoeft niets meer ontdekt te worden. Ons wereldbeeld is te vinden op onze smartphone, de beste vrienden zijn virtueel geworden en oorlogen komen live bij ons binnen. Nicolas Dings stopt de tijd door een beroep te doen op het collectieve geheugen en ons van daar uit te laten bezinnen op het heden. In een rollercoaster van beelden en symbolen toont hij een wereld die aan iedereen bekend is maar die we zelden op deze manier ervaren.
Beeldtaal die is opgeslagen in ons collectieve geheugen; wat zegt dat over ons, hoe wordt het gevormd en aan welke invloeden staat het bloot?

Memory is what you are. Your very soul and your very reason to be alive are tied up in memory! Herinneringen zijn bepalend voor wie je bent, aldus de van oorsprong Australische muzikant en schrijver Nick Cave in zijn film 20.000 days on earth uit 2014. Geheugenverlies is zijn grootste angst en hij haat het om ouder te worden. En inderdaad, wij zijn wat wij ons herinneren. Het vergeten is normaal, de herinnering moet worden vastgehouden omdat de tijd alles verslindt – en dat vergt inspanning.

Ervaringen en denkprocessen zijn essentieel in het menselijk brein. Maar aan herinnering moet gewerkt worden, het is niet vanzelfsprekend. Er is wilskracht en actie nodig. Het vergeten is standaard, het denken aan en het onthouden van, moet worden gekoesterd omdat de tijd geneigd is tot het vermalen ervan. Als je niet actief bent vergeet je, het herinneren moet worden verworven. Het is een actie tegen het vergeten en dat vraagt om wilskracht en doorzettingsvermogen.

He who controls the past, controls the future, he who controls the present, controls the past (George Orwell 1984).
Het cultureel geheugen, ook wel de collectieve herinnering, heeft te maken met identiteit van een samenleving of een gemeenschap. Het wordt in sterke mate bepaald door trots en gêne in het menselijk gedrag. Begrip voor het cultureel geheugen is belangrijk om onze plek in de maatschappij te kunnen bevatten en de ontwikkelingen om ons heen te kunnen duiden.

In plaats van op achterdocht of angst te teren en te focussen op de onzekerheid die onze huidige samenleving kenmerkt, helpt het doorzien van het cultureel geheugen onze identiteit en de wereld om ons heen, te begrijpen en te duiden. Daarom is het zinloos om progressie toe te wijzen aan een bepaald iets of iemand omdat sociaal-culturele ontwikkelingen gaan zoals ze gaan.

De thema's in het werk van Nicolas Dings bevinden zich in het grensgebied tussen officiële kunst en volkskunst (met zijn totaal andere esthetiek en functionaliteit). Juist in die kunstuitingen zijn vaak de grote en kleine tegenstel¬lingen te vinden tussen banaliteit en verheven¬heid, tussen schoonheid en lelijkheid en tussen goed en kwaad. Hij haalt zijn inspiratie uit artistieke kennis en kunde die in onbruik is geraakt en voorziet beelden uit de cultuurgeschiedenis – vaak ontleend aan de beeldtaal van de renaissance – van een eigentijdse signatuur of plaatst ze in een nieuwe, onverwachte context. Dings geeft een eigen visie op vertrouwde elementen uit de kunsthistorie waarmee hij een brug slaat van oud naar nieuw. Aan zijn werken is zowel optisch als verhalend veel te beleven.
Hij laat zich in zijn werk vaak leiden door het fenomeen 'Wunderkammer', collecties uit de renaissance, bestaande uit verschillende (semi)wetenschappelijke objecten uit de geologie, archeologie, etnografie maar ook curiosa en artificialia; kunstwerken door mensen gemaakt.

Dings is een verwoed verzamelaar van volkskunst en etnografica en mengt in zijn werk thema's die zich uiteenzetten met de geheimen van een kunstkabinet maar dan vertaald naar het heden. Zo treffen we bloemen van brons, fabeldieren uit het aards paradijs en schuttersstukken uit klatergoud. Hij is een manipulator van de realiteit die het (collectieve) geheugen op het verkeerde been zet.
Bij de beelden, die daaraan zijn ontleend, gaat het vooral om universele waarden die worden gebruikt om bijvoorbeeld de politieke actualiteit van commentaar te voorzien. Het is een beeldtaal die cultureel en politiek al getest is en nog steeds blijkt te voldoen. Met deze sculpturen wordt een 'luchtbrug' gemaakt naar de actualiteit en wordt de kunst van het herinneren geïntegreerd in het werk. Want wie het herinneren beheerst wordt vanzelfsprekend een ontdekkingsreiziger van de fantasie.

Voor de expositie in het Stedelijk Museum Kampen heeft hij drie portretten uit de collectie gekozen als kunsthistorisch gezelschap bij zijn selectie van eigen werken. De beide kinderportretten dateren uit de eerste helft van de 17e eeuw. Het zijn telgen, vermoedelijk broer en zus, uit het regentengeslacht Van Ingen waarvan de roots teruggaan tot ongeveer 1400. De kunstenaar is onbekend. Dat geldt eveneens voor het bijzondere portret van Johanna Cruse Voorne, geboren in 1605. Op het schilderij staat Anno 1622 en Aetatis Suae 17, haar leeftijd ten tijde van het maken ban het kunstwerk. Zij was adellijke. komaf wat ook te zien is aan het familiewapen in de linkerbovenhoek. In 1626 huwde Johanna de Kamper regent Roelof van Ingen. Zij overleed in 1651 op 46-jarige leeftijd.
De makers van de werken zijn vergeten kunstenaars, om wie niemand meer een traan laat, maar door hun schilderijen blijven zij bestaan. Zij vormen tegelijkertijd een verwijzing naar de rol van de collectie van een museum in de gemeenschappelijke herinnering van een stad. In Dings expositie fungeren de prachtige portretten als decorum voor zijn speelse omgang met kunst en cultuurhistorie in zijn eigen werk waarin emotie en memorabilia samenkomen.

Truus Gubbels
Cultuursocioloog en publicist beeldende kunst en cultuurbeleid


24 januari t/m 22 maart 2015
Stedelijk Museum Kampen
Oudestraat 133, Kampen
Di t/m za 10.00-17.00 uur
Zo 13.00-17.00 uur

website realisatie: nmedia ict