De Wonderkamer van Kampen

 

Wonderkamer 700x330De Wonderkamer van Kampen
15 december 2018 t/m 3 februari 2019
Stedelijk Museum Kampen


‘Een wonderkamer is een wonderlijke kamer met een verzameling voorwerpen die verwondering oproept’


De Wonderkamer van Kampen daagt mensen uit om eens rond te kijken in eigen huis en te bedenken wat ze daar hebben staan, hangen of liggen, wat de moeite waard is om in een museum tentoon te stellen. Deze oproep deed het Stedelijk Museum Kampen afgelopen zomer aan de inwoners van de gemeente Kampen, inclusief jeugd en andere belangstellenden uit de regio.


Onze oproep werd door veel mensen met enthousiasme ontvangen, maar vervolgens toch in tweede instantie weer afgewezen met de opmerking ‘ik heb eigenlijk niks bijzonders’. Vaak uit bescheidenheid en vanuit onwennigheid na te denken wat het begrip waardevol precies betekent, bleek dit een lastige vraag. Na enige aanmoediging en uitleg kwamen dan toch bijzondere objecten en verhalen bovendrijven.
Wat houdt waardevol nu precies in? Van oudsher omringen mensen zich graag met mooie, dierbare voorwerpen om diverse redenen. Vanwege een hang naar schoonheid of om te pronken, hebberigheid, een goede investering, verzameldrift, onderzoek, fascinatie, devotie, historisch besef of uit respect voor de familie. Onze eigen emoties drijven ons er vaak toe om de waarde in de dingen om ons heen te zien. Wanneer het geniale kunstwerk ons niet raakt, heeft het voor ons geen waarde. De oude theedoek van oma is ons misschien wel liever.
Onder een aantal van onze inzendingen is dan ook het ‘Tussen Kunst en Kitscheffect’ te bespeuren, maar door de toevoeging van een persoonlijk verhaal krijgt het object toch een meerwaarde. Door kostbare naast niet kostbare maar dierbare voorwerpen tentoon te stellen bieden we een andere kijk op en beleving van de voorwerpen.


Verrassend is het te ontdekken, dat in Kampen verwoede verzamelaars wonen, die veel interessante historische objecten en kunstvoorwerpen in hun bezit hebben. De geschiedenis van Kampen en de wereld wordt in diverse huiskamers en op zolders goed bewaard!
Het fenomeen ‘wonderkamer’ is niet nieuw. Het is ontstaan in de middeleeuwen, toen West-Europese ontdekkingsreizigers vreemde voorwerpen van hun reizen over zee meenamen. Deze voorwerpen kwamen als pronkstukken terecht in de wonderkamers van vorsten, notabelen, rijke kooplieden en wetenschappers. Een persoon met een beetje aanzien legde zich toe op zijn eigen verzameling. Een bijzonder mens omringt zich met bijzondere dingen en laat daarmee zien dat hij de wereld kent. De verzameling was een aanleiding om interessante verhalen te kunnen vertellen aan de gasten.


In de 16e, 17e en 18e eeuw werd het verzamelen heel populair en liet men prachtige kasten met vakjes en laatjes bouwen om deze verzamelingen in op te bergen en te tonen. Een verzameling kon bestaan uit naturalia (objecten uit de natuur, opgezette dieren), oudheidkundige voorwerpen, kunstvoorwerpen, exotica (rariteiten uit verre landen), scientifica (instrumenten gemaakt voor de wetenschap) en bijzondere wapens. Later werd de kast, ook wel ‘rariteitenkabinet’ genoemd, uitgebreid tot een aparte kamer of deel van het huis: de voorloper van het museum.


Met zijn verzameling probeerde de eigenaar de wereld onder handbereik te krijgen. Met een rariteitenkabinet of wonderkamer werd een universum in miniatuur gecreëerd, waar men zelf een ordening en classificatie in aanbracht. Het Stedelijk Museum Kampen heeft met de Wonderkamer van Kampen zijn eigen tijdelijke universum gecreëerd.


Van het ontroerende verhaal bij het beeld ‘Pleurante’, van de wonderkamer van alledag, de biddende kabouter, het opengesneden hart, de vrijgekochte slaaf en vele andere objecten. Ook beeldend kunstenaar Maartje Korstanje heeft een aantal werken aan onze Wonderkamer toegevoegd.

website realisatie: nmedia ict