Voormalige Synagoge

 

Christiaan Kuitwaard_700x330

Hoe schilder je abstracte begrippen als de stilte, het licht, het omfloersende donker, de versmelting, het allesomvattende universum? Christiaan Kuitwaard doet dat aan de hand van zijn stillevens en landschappen, geschilderd in olieverf. De werken ontstaan vanuit figuratieve waarneming, maar zijn meer aanleiding dan onderwerp. Ze balanceren op de rand van ‘zijn’ en ‘niet-zijn’ en lijken vaak een herinnering aan zichzelf. Door gebruik te maken van het ‘overschijnen’ van het licht en te focussen op schaduwen en slagschaduwen ontdoet hij zich van details om zo tot de essentie te komen; een intieme wereld, die zichzelf overstijgt.

Een aloude techniek, die Kuitwaard hierbij gehanteert is het ‘sfumato’. Omtrekken en kleurovergangen vloeien zacht in elkaar over.
Hoewel de winter geen direct uitgangspunt is, past de ingetogenheid van dit seizoen als een handschoen bij de tonale werken van Kuitwaard.
Vanuit zijn atelier, zelf gebouwd in zijn achtertuin in Oldeberkoop, vertelt Christiaan hoe het schilderproces voor hem tot stand komt.
“In mijn schilderwerk laat ik steeds meer visuele gegevens verdwijnen, totdat er alleen een organische structuur is over gebleven. Een structuur bestaande uit vormen die zich op het raakvlak bevinden van herkenbaarheid en abstractie. Bijvoorbeeld de schaduw van dennenappels en takken op een bosbodem, de lichtvlekken die spelen door het gebladerte van bomen of de zeeschuimvlokken op het strand.
Deze structuren hebben sterke abstracte eigenschappen en een speels ritme dat zich niet veel aantrekt van ordening, behalve dat het blijft gehoorzamen aan de wetten van het perspectief. Het willekeurige karakter van organische structuren leidt tot composities waarin de verschillende onderdelen van de compositie gelijke aandacht krijgen. Een inspiratiebron is het werk van de Amerikaanse kunstenares Vija Celmins.

Een ander, enigszins ongrijpbaar, thema in mijn werk is de stilte die in alle dingen huist, de stilte als noodzakelijk contrast met de hectische buitenwereld. Vaak is het luisteren naar klassieke en modern- klassieke muziek een belangrijke inspiratie bron. Muziek helpt mij te denken in structuren en begrippen als polytonaliteit of polyritmiek. Dit probeer ik te vertalen naar het schilderen. Dikwijls denk ik in muzikale termen als ik naar een schilderij kijk. Ook de extremiteit van bepaalde composities helpent mij om grenzen op te rekken. Componisten waar ik veel naar luister zijn bijvoorbeeld Steve Reich, Gerald Finzi, J.S.Bach, John Luther Adams en Arvo Pärt.
Op deze tentoonstelling worden ook werken uit de serie ‘white box paintings’ getoond. In 2010 ben ik begonnen met dit stilleven-concept waarbij ik het ‘pure’ kijken onderzoek, d.w.z. het schilderen van een ruimtelijke voorwerp naar de waarneming. De laatste jaren gebruik ik af en toe een optisch hulpmiddel: namelijk de camera lucida. De werkwijze is als volgt: in een opengewerkte witte kist plaats ik één witgeschilderd voorwerp. Hier wordt vervolgens een schilderij van gemaakt.
Door het object vooraf te ontdoen van zijn natuurlijke kleur door het wit te schilderen en door het te isoleren in een kleine witte ruimte (de binnenzijde van een witte kist), wordt het object vervreemd van zijn oorspronkelijke betekenis en geabstraheerd.
Ik merkte, dat de gekozen beperking veel vrijheid geeft. Zo voel ik mij volkomen vrij om een bepaalde schilderstijl te zoeken die ‘past’ bij het voorwerp. Die vrijheid leidde o.a. tot een serie werken, die uiteenlopent in stijl: nauwkeurig waargenomen werken, vervagende poëtische werken, bijna surrealistische aandoende werken, maar ook tot ‘platte’ abstracte schilderijen. Het besef, dat objectief waarnemen eigenlijk onmogelijk is, is steeds sterker geworden. Dit leidt weer tot een grotere vrijheid van werken ook binnen de mijzelf opgelegde regels.
Bij dit alles is het idee van Memento Mori (gedenk te sterven), het verglijden van de tijd zoals dat al eeuwenlang verbonden is aan het stilleven, ook bij dit stilleven-project belangrijk. Behalve een hele reeks van stilleven-schilders zoals de zeventiende eeuwse schilder Adriaen Coorte en latere schilders als Giorgio Morandi en Peter Dreher (hij schilderde meer dan 3.000 maal een drinkglas) is ook het nietsontziend waarnemen van de Engelse schilder Euan Uglow een inspiratie bron.
Dit project, wdat naast mijn andere werk ontstaat, wordt ondersteund door een blog op internet (whiteboxpainting.blogspot.com). Op dit blog wordt iedere week het laatste werk geplaatst. Ook is daar te lezen wat de precieze ‘spelregels’ zijn van waaruit het werk ontstaat”.
In 2015 verscheen bij 99Uitgevers een boek met tekst van Han Steenbruggen, directeur- conservator Museum Belvédère, waarin de eerste 263 white box paintings staan afgebeeld.

Christiaan Kuitwaard_340-juiste_verhouding 

Christiaan Kuitwaard_340xjuiste_verhoduing_2

Verhuur en trouwen
Twitterfeed

website realisatie: nmedia ict