Vrijwilliger Doetje de Jong

stuk vrijwilliger_doetje_-_700x330Elaert Cromme, burgemeester van Kampen, man van aanzien, gezond, rijk, ontwikkeld, sprak Latijn. Maar ook een man met een goed hart. Samen met zijn zus en haar dochter deed hij veel goeds voor de Kampenaren. Voordat ik bij het Stedelijk Museum Kampen werkte had ik al over het leven en de pelgrimstocht van deze man gelezen. Zijn verhaal sprak mij aan: een goed bestuurder; zijn rijkdom niet alleen voor eigen gebruik, maar ook bestemd voor het welzijn van de Kamper bevolking.

Het is dan ook niet verwonderlijk, dat zijn memorietafel vanaf het begin, dat ik suppoost ben, één van mijn favoriete museumstukken is. En als ik voor zijn portret sta en in de vriendelijke ogen kijk, dan zie ik hem in gedachten weer gaan...........

In april 1520 begint hij aan zijn pelgrimstocht naar het Heilige Land. Hij vertrekt vanuit Kampen, gaat langs de Rijn, via Tirol naar Venetië. Daar verzamelen meerdere pelgrims zich om daarna met een aantal galeien over zee, via Rhodos en Cyprus, naar Jaffa te gaan. In augustus komt hij daar aan en zet voet op gewijde grond.

Zijn tocht is in de eerste plaats een bedevaart: hij wil bidden en mediteren. Nergens is God dichterbij. Hij bezoekt de plaatsen, waar Christus geweest is tijdens zijn leven. Hij gaat naar Jeruzalem, loopt de Via Dolorosa, doet boete voor zijn zonden en koopt aflaten om zijn ziel van het vagevuur te redden.

Na een paar intensieve weken begint hij aan zijn terugreis. Als bewijs dat hij in het Heilige Land geweest is draagt hij het vijfvoudige Jeruzalemkruis. En hij neemt een geprepareerde palmtak mee terug naar huis. We zien hem daarmee afgebeeld op de memorietafel .

Onderweg kan Elaert Cromme zich verstaanbaar maken in het Latijn. Hij spreekt veel mensen en doet allerlei ervaringen op. Hij ziet hoe de pest overal zijn slachtoffers maakt. En op die terugreis rijpt dan zijn plan.

Bij terugkomst in Kampen sticht hij het Pesthuis. In 1538 is het klaar. De verpleeginrichting noemt hij ‘Calvariën’. Boven de hoofdingang komt een gevelsteen. Daarop zien we Christus, gebukt onder de last van zijn kruis, zwoegend tegen de heuvel Golgotha op (Calvarie's top). Op de achtergrond zien we de stadspoort van Jeruzalem. Elaert Cromme wil met deze gevelsteen zeggen: ‘Jullie moeten lijden, maar er is iemand, die met jullie mee kan voelen in dat lijden’.

De gevelsteen bevindt zich nog steeds boven de ingang van het voormalige Pesthuis aan de Vloeddijk 1 in Kampen. Een afgietsel ervan is te zien naast de memorietafel van Elaert Cromme.

"Anno Domini 1545 Op Sinte Franciscusdach starff Elaert Cromme", zoals zijn memorietafel vermeldt. Na zijn dood werd de memorietafel gemaakt, is door de eeuwen heen bewaard gebleven en hangt nu in het Stedelijk Museum. Opdat we deze beste man niet zullen vergeten.

stuk vrijwilliger_doetje_-_340x240

website realisatie: nmedia ict